AGS Sayısal Yetenek 72 - Mantıksal Muhakeme Problemleri 1

2026 AGS Hazırlık • Sayısal Yetenek

Ders 72: Mantıksal Muhakeme Problemleri 1

Bu derste mantıksal muhakeme problemlerinin ilk katmanını kuracağız. Amaç uzun uzun işlem yapmak değil; verilen koşulları doğru okumak, bilgileri tabloya dökmek, ihtimalleri azaltmak, kesin olanla mümkün olanı birbirinden ayırmak ve soruyu deneme-yanılmaya boğmadan çözmektir. Bu tip sorular zor görünür; ama çoğu zaman zorluk sorunun içinde değil, düzensiz çözümde saklıdır. Düzen kurulduğunda soru sadeleşir.

Detaylı konu anlatımı Tablo kurma mantığı Sıralama ve yerleştirme Mini testli

Ders hedefleri

Mantıksal muhakeme sorularında önce veri düzeni kurmanın neden gerekli olduğunu kavramak,
Sıralama, oturma düzeni, eşleştirme ve yerleştirme tipi sorularda tablo oluşturabilmek,
Kesin bilgi, olası bilgi ve imkânsız durum ayrımını yapabilmek,
Koşulları tek tek ezberlemek yerine birbirine bağlayarak hızlı eleme yapabilmek.

Bu dersten beklenen ana kazanım Soruyu okur okumaz şıklara saldırmak yerine, önce nasıl bir düzen kuracağını görebilmelisin. Mantıksal muhakeme sorularında hızın kaynağı işlem değil, düzendir.

Konu neden önemli?

Sayısal yetenekte bazı sorular rakamla çözülür, bazıları ise düzen kurma becerisiyle. Mantıksal muhakeme problemleri ikinci gruptadır. Bu sorularda çoğu öğrenci fazla işlem arar ya da zihninde tutmaya çalışır. Oysa bu iki yol da hata üretir. Çünkü soru uzadıkça bilgi sayısı artar, zihinde taşınan bilgi dağılır ve yanlış çıkarım yapılır.

Bu yüzden bu derste asıl mesele cevap bulmak değil, doğru çözüm düzeni kurmaktır. İyi çözüm düzeni kuran biri, daha zor soruyu bile daha rahat çözer.

Sınav notu Mantıksal muhakeme soruları çoğu zaman "zor" değil, "dağınık" göründüğü için zaman kaybettirir. Düzen kurmayı bilen aday için soru belirgin biçimde kolaylaşır.

Mantıksal muhakeme sorularının temel mantığı

Bu soruların merkezinde sayı değil, ilişki vardır. Kim önde, kim arkada, kim kimin yanında değil, hangi koşul hangi sonucu doğurur sorusu önemlidir. Yani soru, bilgiyi doğru sıraya koyduğunda kendini çözmeye başlar.

Mantık sorusu çözüm zinciri = Koşulu oku → Bilgiyi ayır → Düzen kur → Kesin olanı sabitle → Olasıları daralt → Soruyu cevapla

En kritik ayrım Verilen bilgi ile çıkarılan bilgi aynı şey değildir. Soruda bazen bir kişi doğrudan üçüncü sırada denir; bazen de iki koşulu birleştirince üçüncü sırada olduğu anlaşılır. İkinci tür bilgi, doğru çıkarım gerektirir.

İlk aşamada en çok çıkan soru türleri

1. Sıralama soruları

Kişilerin, nesnelerin ya da durumların bir sıra içinde yerleştirildiği sorulardır. Burada temel amaç, önde-arkada, önce-sonra, büyük-küçük, erken-geç gibi ilişkileri düzene koymaktır.

2. Oturma düzeni soruları

Yan yana, karşı karşıya, uçta, ortada, sağında, solunda gibi ifadelerin kullanıldığı sorulardır. En sık hata, sağ-sol bilgisini sorudaki kişiye göre değil, çözen kişinin bakışına göre yorumlamaktır.

3. Eşleştirme soruları

Kişi-şehir, öğrenci-ders, gün-etkinlik, öğretmen-sınıf gibi iki ya da daha fazla kümenin eşleştirildiği sorulardır. Burada tablo kullanmak büyük avantaj sağlar.

4. Yerleştirme soruları

Farklı kişi ya da nesnelerin belli yerlere, odalara, masalara, katlara veya kutulara dağıtıldığı sorulardır. Bu sorularda bazen tek doğru yerleşim, bazen de birkaç olası düzen içinden istenen sonuç aranır.

Soru türü	Neye dikkat edilir?	En yararlı çözüm aracı
Sıralama	Önce-sonra, büyük-küçük, yakın-uzak ilişkileri	Sıra çizgisi veya numaralı kutular
Oturma düzeni	Yanında, karşısında, sağında, solunda	Koltuk şeması veya sıra dizilimi
Eşleştirme	Kimin neyle eşleştiği	Çarpraz tablo
Yerleştirme	Kim nereye konur, ne nereye gelemez	Kutu/tablo ve eleme işaretleri

Koşulları okuma disiplini

Mantık sorularında hata genellikle yanlış işlemden değil, koşulu yanlış okumaktan doğar. Bu yüzden her cümle aynı ağırlıkta değildir. Bazı cümle doğrudan yer verir, bazı cümle sadece sınır çizer, bazı cümle ise iki bilgi arasında bağ kurar.

Doğrudan yer veren koşul: “A üçüncü sıradadır.” Bu tür bilgi hemen tabloya yazılır.

Sınır koyan koşul: “B uçta değildir.” Bu tür bilgi yasak alan üretir.

İlişki kuran koşul: “C, D'nin hemen solundadır.” Bu tür bilgi ikili blok oluşturur.

Karşılaştırma koşulu: “E, F'den önce gelir.” Bu tür bilgi kesin sıra verir ama tam yer vermez.

En sık hata “Öncedir” ifadesini “hemen öncedir” gibi okumak çok yaygın bir hatadır. Soruda bitişiklik varsa açıkça belirtilir; yoksa araya başka ögeler girebilir.

Tablo kurma ve düzen oluşturma

Zihinde çözmeye çalışmak mantık sorularında gereksiz yük oluşturur. Tablo, düşünmeyi kolaylaştırır; çünkü bilgiyi dışarı taşır. Böylece hem hata azalır hem de yeni çıkarımlar daha hızlı görülür.

Numaralı kutu yöntemi

Sıralama ve oturma düzeni sorularında 1, 2, 3, 4, 5 gibi yer numaraları açmak çok işlevlidir. Kimin nereye kesin geleceği, kimin hangi yere gelemeyeceği bu kutular üzerinde netleşir.

Eşleştirme tablosu

Kişi ve özellik eşleştirme sorularında satır-sütun tablosu kurulur. Kesin eşleşme işaretlenir, imkânsız eşleşmeler elenir. Tabloda her satır ve her sütun tek seçenekli mantıkla daralır.

Öğrenci

Ali

Buse

Can

Deniz

Ece

Sıra

Pratik ilke Sorunun biçimine uygun tablo seçmek, çözümün yarısıdır. Yanlış düzen kuran aday, doğru bilgiyi bile verimli kullanamaz.

Kesin bilgi, olası bilgi ve imkânsız durum

Mantık sorularının kalbi burada atar. Her bilgi aynı kesinlikte değildir. Bazı sonuçlar kesin olarak doğar, bazıları yalnızca mümkün kalır, bazıları ise koşullara aykırı olduğu için imkânsızdır.

Bilgi türü	Ne anlama gelir?	Şıklarda nasıl görünür?
Kesin bilgi	Her geçerli düzende doğrudur	“Kesin olarak söylenebilir” tipi seçenek
Olası bilgi	Bazı geçerli düzenlerde doğrudur, bazılarında değildir	“Olabilir” veya “mümkündür” tipi seçenek
İmkânsız durum	Koşullarla çeliştiği için hiçbir geçerli düzende olamaz	“Olamaz” veya “yanlıştır” tipi seçenek

Sınav mantığı “Olabilir” sorularında tek bir geçerli düzen bulmak yeterlidir. “Kesin” sorularında ise bütün geçerli düzenlerde doğru olmalıdır.

Bloklama ve birlikte düşünme tekniği

Bazı koşullar iki ya da üç kişiyi birlikte düşünmeni gerektirir. Örneğin “K, L'nin hemen sağındadır” dendiğinde artık K ve L ayrı ayrı değil, bir blok gibi düşünülür. Böylece olası yerleşimler azalır ve soru hızlanır.

“Hemen sağında / hemen solunda / yan yana / art arda” gibi ifadeler çoğu zaman blok oluşturur.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken şey, blok oluştu diye yerin de belli sanılmasıdır. Blok sabittir ama yer hâlâ değişebilir.

Kritik uyarı “Yan yana” ifadesi sıra verir ama sağ-sol bilgisi vermez. “Hemen solunda” ise hem bitişiklik hem yön verir. İkisi aynı şey değildir.

Örnek çözüm yolu

Diyelim beş kişi bir sıraya dizilecek ve şu koşullar veriliyor: A, B'den önce; C en sonda değil; D ile E yan yana; B üçüncü sırada değil. Bu tür soruda yapılacak iş, bilgileri cümle cümle akılda tutmak değil, düzenli yerleştirmektir.

1. Beş kutu aç: 1, 2, 3, 4, 5.

2. Kesin ve yasak bilgileri işle: C, 5 olamaz; B, 3 olamaz.

3. Blok bilgiyi ayır: D ve E yan yanadır.

4. Sıra ilişkisini ekle: A, B'den önce gelecektir.

5. Şık soruluyorsa, her şıkkı bu düzen üzerinde test et.

Önemli nokta İyi çözen aday, bütün soruyu aynı anda çözmeye çalışmaz. Önce sabitleri yerleştirir, sonra olasılık alanını daraltır.

Sık karıştırılan noktalar

1. Önce gelir / hemen önce gelir

“Önce gelir” yalnızca sırayı belirtir. “Hemen önce gelir” bitişiklik de belirtir. Bu fark gözden kaçarsa tüm düzen yanlış kurulur.

2. Sağında / benim sağıma göre

Oturma düzeni sorularında sağ-sol bilgisi, sorudaki kişiye göre düşünülmelidir. Çözen kişinin baktığı yöne göre değil.

3. Kesin / olabilir

Bir şıkkın mümkün olması, kesin olduğu anlamına gelmez. Mantık sorularında bu ikisi çok sık karıştırılır.

4. Tek deneme ile tüm soru çözülmüş sanmak

Özellikle olabilir sorularında tek bir düzen yeterli olabilir; ama kesin sorularda tek bir düzen yeterli değildir. Karşı örnek bulunursa kesinlik bozulur.

Hızlı tekrar etiketleri Kesin = her durumda doğru Olabilir = en az bir durumda doğru İmkânsız = hiçbir durumda olmaz Yan yana ≠ yön bilgisi Hemen solunda = blok + yön Tablo = zihinsel yükü azaltır

Sınavda nasıl yaklaşılmalı?

İlk bakış: Soru sıralama mı, yerleştirme mi, eşleştirme mi? Türü hemen belirle.

Düzen kur: Uygun şema olmadan çözmeye çalışma.

Kesinleri sabitle: Doğrudan yer veren ve yasak koyan bilgileri önce işle.

Blokları ayır: Birlikte düşünülmesi gereken öğeleri erkenden yakala.

Şıkla ilerle: Özellikle “olabilir / olamaz” sorularında şıkları düzen üzerinde dene.

Son taktik Mantık sorusunda panik hissediyorsan büyük ihtimalle zihninde fazla bilgi taşımaya çalışıyorsundur. Kalem-kâğıt düzeni kurulduğunda soru netleşir.

Ders sonu mini test

1) Mantıksal muhakeme sorularında ilk yapılması gereken en doğru işlem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şıkları tek tek denemek

B) Sorunun türünü belirleyip uygun düzen kurmak

C) En son cümleden başlamak

D) Tüm koşulları ezberlemeye çalışmak

2) “K, L'nin hemen sağındadır.” bilgisi aşağıdakilerden hangisini kesin olarak içerir?

A) K ve L arasında bir kişi vardır

B) K soldadır, L sağdadır

C) K ile L'nin yerleri sabittir

D) K ve L bitişiktir ve yön ilişkisi bellidir

3) Bir bilginin “kesin” olması ne anlama gelir?

A) Kurulan her geçerli düzende doğru olması

B) En az bir düzende doğru olması

C) Şıklarda yer alması

D) Soruda ilk cümlede geçmesi

4) Aşağıdakilerden hangisi mantık sorularında en yaygın okuma hatalarından biridir?

A) Tabloda boş kutu bırakmak

B) Şıkları sona bırakmak

C) “Önce gelir” ifadesini “hemen önce gelir” gibi yorumlamak

D) Yasaklı yerleri işaretlemek

5) “Olabilir” türü bir soruda doğru seçeneği göstermek için aşağıdakilerden hangisi yeterlidir?

A) Bütün düzenleri kurmak

B) En az bir geçerli düzen göstermek

C) En fazla iki şık elemek

D) Sorudaki ilk bilgiyi kullanmak

Ders kapanış özeti Mantıksal muhakeme problemleri, hesap gücünden çok düzen kurma gücü ister. Soru türünü doğru tanımlayıp uygun tabloyu kurduğunda, kesin bilgi ile olası bilgiyi ayırdığında ve bloklama tekniğini kullandığında bu sorular belirgin biçimde hızlanır.